De geschiedenis van het bridgespel
(Overgenomen van de website van de NBB)
Engelsen zweren bij cricket, Russen bij schaken en Amerikanen bij honkbal, maar alle
nationaliteiten spelen bridge. Volgens whistexpert Cavendish: 'omdat bij geen enkele kaartspel
kundigheid, gezond verstand en inzicht in de bedoelingen van tegenstanders met meer succes worden
bekroond dan bij bridge'.
Naar schatting spelen 100 miljoen mensen bridge; bij de Wereld Bridge Federatie zijn zo'n 100
landen aangesloten en of je nu bridge speelt in Tokio, Rio de Janeiro of Reykjavik, in alle landen
wordt dezelfde 'bridgetaal' gesproken.
Bridge is ontstaan uit whist. The Official Encyclopedia of Bridge (5e druk) citeert een brief
waaruit blijkt dat bridge al vóór 1886 werd gespeeld in Caïro. Later in Frankrijk raakte bridge
bekend onder de naam 'khedive', de officiële titel van de Turkse onderkoning. De herkomst ligt in
Turkije of Rusland; Engelse officieren zouden ermee kennis hebben gemaakt tijdens de Turks-Russische
oorlog (1877-78).
De naam zou zijn afgeleid van het Turkse biritch. Anderen zeggen dat het spel is genoemd
naar de Galata Bridge, de beroemde brug over de Gouden Hoorn, de haven van Istanbul. Aan de andere
kant van de brug lag een koffiehuis; Britse soldaten zouden daar tijdens de Krimoorlog (1853-56)
'bridge' hebben gespeeld.
'Ons' bridge werd voor het eerst gespeeld op 1 november 1925, aan boord van het stoomschip
'Finland', op weg van San Francisco naar New York. Op verzoek van Harold Vanderbilt werd een door
hem bedachte scoretabel getest. Een passagiere voegde daaraan het begrip 'kwetsbaar' toe, ontleend
aan een oriëntaals kaartspel dat ze speelde in China, en contractbridge was geboren. In 1928 werd al
het eerste kampioenschap gespeeld en het is een eer voor Vanderbilt dat zijn tabel, met wat kleine
aanpassingen, nog steeds wordt gebruikt.
Ely Culbertson
De Amerikaan Ely Culbertson maakte bridge als geen ander populair. Hij ontwikkelde een systeem
dat nog steeds wordt gepeeld en zijn Blue Book (1930) en later het Gold Book werden bestsellers
waarvan miljoenen exemplaren werden verkocht. Zijn extravagantie was zijn handelsmerk. Hij kocht
zijn stropdassen in Rome en rookte voor zeven dollar per dag zijn eigen merk sigaret. Als hem
telefonisch werd gevraagd: 'Hoeveel is vijf down gedoubleerd kwetsbaar?' antwoordde hij met :
'Ogenblikje, ik verbind u met de afdeling downslagen'. Hij nam dan even later opnieuw op en gaf het
antwoord. In de jaren 50 begon het Amerikaanse bolwerk te wankelen. De nieuwe Europese biedsystemen,
het Engelse Acolsysteem en het Italiaanse sterkeklaverensysteem, bleken superieur. Engeland,
Frankrijk en later Italië met zijn fameuze Blue Team namen de heerschappij over, maar de Amerikanen
hebben het verloren terrein inmiddels heroverd.
Bridge in Nederland
In Nederland werd bridge populair omstreeks 1930, vooral onder invloed van de broers Frits en
Ernst Goudsmit. In de naoorlogse jaren waren het Herman W. Filarski en André Boekhorst die enorme
impulsen hebben gegeven aan de verbreiding van het spel. Toen kolonel Lucardie in 1930 de
Nederlandsche Bridge Bond oprichtte, was bridge een spel dat in deftige salons door heren in smoking
werd gespeeld. Lang bleef bridge dat elitaire karakter behouden en het ledental van de bond bleef
tussen 10- en vijftienduizend hangen. Totdat in de jaren zeventig bridge een zeer populaire sport
werd en het ledental van de bond explodeerde. Ook bridgers in spijkerbroek deden hun intrede.
De Nederlandse Bridge Bond behoort tot de snelle groeiers. In 1980 telde de bond 40.000 leden. In
1995 werd, mede door het succes van de van Start tot Finish-lesmethode, de 100.000-mijlpaal bereikt,
verdeeld over zo'n 1000 clubs. In 2000 waren er 110.000 leden. De Nederlandse Bridge Bond hoort tot
de elf grootste sportbonden van Nederland en is, na de Amerikaanse de tweede bridgebond ter wereld.
Internationale successen
Internationaal boekte Nederland een aantal grote successen met als hoogtepunt de wereldtitel voor
landenteams in 1993 in Chili. Enri Leufkens en Berry Westra, Wubbo de Boer en Bauke Muller, Piet
Jansen en Jan Westerhof tekende voor die prestatie. In 1980 won Nederland brons bij de Olympiade in
Valkenburg en later nog eens in 1992. Nog weer eerder, in 1966 (in Amsterdam) werden Hans Kreyns en
Bob Slavenburg wereldkampioen bij de paren.
Ook de Nederlandse vrouwen deden van zich spreken. In 1989 wonnen Arnolds-Vriend, Van der
Pas-Schippers en Bakker-Gielkens zilver bij zowel het EK als WK voor teams. Marijke van der Pas en
Elly Schippers wonnen de Europese parentitel in 1980, een prestatie die Bep Vriend en Carla Arnolds
in 1993 evenaarden. In 1994 werden Arnolds-Vriend in die discipline wereldkampioen. De dames zetten
de kroon op deze medaillereeks door in 2001 te Bermuda het wereldkampioenschap voor landenteams, de
Venice Cup, te winnen. Het winnende team bestond uit Marijke van der Pas - Bep Vriend, Anneke Simons
- Jet Pasman, Wietske van Zwol - Martine Verbeek.
| 